Kort gezegd
Negatieve stroomprijzen zijn in België geen vreemde uitzondering meer. Ze komen tientallen dagen per jaar voor, vooral als de zon schijnt en het verbruik laag is. Voor een bedrijf met zonnepanelen kan injecteren dan geld kosten. Voor een bedrijf dat zijn verbruik kan verschuiven of energie kan opslaan, is het net een kans om heel goedkoop stroom te kopen. In deze gids leest u waarom het gebeurt, hoe vaak, en wat u eraan kunt doen.
Wat is een negatieve stroomprijs?
Elektriciteit voor de volgende dag wordt verhandeld op de day-aheadmarkt, de groothandelsveiling waar kopers en verkopers een prijs vastleggen voor elke periode van de volgende dag. In België loopt die veiling via EPEX SPOT, de energiebeurs.
Een negatieve stroomprijs betekent dat de prijs voor een periode onder nul ligt. Producenten betalen dan om stroom op het net te zetten, en kopers krijgen geld om hem af te nemen.
Sinds 1 oktober 2025 legt de day-aheadmarkt een prijs vast per kwartier in plaats van per uur. Daardoor wordt het prijssignaal scherper: een negatieve periode kan nu ook maar 15 minuten duren.
Waarom wordt de stroomprijs negatief in België?
De prijs zakt onder nul als het aanbod veel groter is dan de vraag en producenten niet tijdig stoppen. Meestal vallen drie dingen samen:
- Veel zonnestroom. Zonnepanelen produceren het meest rond de middag. Volgens de CREG groeide de productie van zonne-energie in België in 2025 met 1,85 TWh.
- Weinig verbruik. Op weekends en feestdagen verbruiken kantoren, fabrieken en winkels veel minder.
- Producenten die blijven draaien. Sommige centrales zijn duur om te stoppen en opnieuw op te starten. Sommige installaties krijgen nog steun per geproduceerde MWh. En veel kleine zonne-installaties reageren helemaal niet op de prijs.
BeLoaded volgt die dagen van dichtbij. Op 1 mei 2026 zakte de Belgische prijs rond de middag tot –498,76 €/MWh, met ongeveer acht uur negatieve prijzen. ’s Avonds, toen gascentrales opnieuw de prijs bepaalden, steeg hij tot 235,89 €/MWh. Precies in dat verschil tussen middag en avond verdient flexibiliteit geld.
Hoe vaak komt het voor?
Volgens de federale regulator CREG was de Belgische day-aheadprijs in 2025 ongeveer 520 uur negatief. Dat is 27,5% meer dan in 2024 en zowat 6% van het jaar. Nederland (581 uur), Duitsland (575 uur) en Frankrijk (509 uur) zagen dezelfde trend.
De oorzaak is structureel: elk jaar komt er meer zon- en windvermogen bij, terwijl het verbruik het weer niet volgt. Reken er dus op dat negatieve prijzen een vast onderdeel van de Belgische markt blijven, zeker van april tot september.
Wie merkt negatieve prijzen, en hoe?
Of een negatieve prijs u helpt of schaadt, hangt af van uw contract en uw site.
| Uw situatie | Effect van een negatieve prijs |
|---|---|
| Contract met vaste prijs | Geen rechtstreeks effect op uw prijs per kWh |
| Variabel contract op basis van een maandgemiddelde | Klein effect, uitgemiddeld over de maand |
| Dynamisch energiecontract voor afname | Energiedeel wordt heel goedkoop of negatief; nettarieven en belastingen blijven |
| Zonnepanelen met een injectieprijs gekoppeld aan de day-aheadprijs | U betaalt mogelijk voor elke kWh die u in die periodes injecteert |
| Batterij of flexibel verbruik met een energiebeheersysteem | U laadt of verbruikt aan de laagste prijzen en vermijdt injectie |
Eén punt wordt vaak verkeerd begrepen. Een negatieve groothandelsprijs betekent niet dat uw totale prijs per kWh negatief is. Op wat u van het net afneemt, blijven nettarieven, heffingen en belastingen van toepassing. Veel leveringscontracten voor bedrijven bevatten bovendien specifieke clausules over negatieve prijzen. Controleer uw contract voor u erop inspeelt.
Wat kan uw bedrijf doen?
Er zijn drie praktische antwoorden. De meeste sites combineren ze.
- Afschakelen. Met PV-curtailment verlaagt u bewust de productie van uw zonnepanelen tijdens negatieve prijzen. Een goede installatie schakelt de panelen niet helemaal uit. Ze beperkt de productie tot wat uw site verbruikt. Zo behoudt u uw zelfverbruik en stopt u alleen de injectie die geld zou kosten.
- Verschuiven. Verplaats flexibel verbruik naar goedkope kwartieren: elektrische wagens laden, koelen en vriezen, perslucht, warmtepompen, boilers. Met een dynamisch contract daalt uw energiekost dan rechtstreeks.
- Opslaan. Een bedrijfsbatterij laadt wanneer de prijs negatief of heel laag is en ontlaadt wanneer de prijs hoog is, meestal ‘s avonds. Dat heet energiearbitrage. De batterij slaat ook uw eigen zonne-overschot op in plaats van het te injecteren.
Dat elk weekend met de hand doen, is niet realistisch. Een energiebeheersysteem leest de day-aheadprijzen, uw zonneproductie en uw verbruik, en stuurt omvormers, laadpalen en batterij automatisch aan.
Er is één valkuil. Als een batterij en laadpalen tijdens een goedkoop kwartier allemaal aan vol vermogen van het net afnemen, kunt u een nieuwe kwartierpiek veroorzaken. Dat verhoogt uw capaciteitstarief — het deel van uw netfactuur dat gebaseerd is op uw hoogste kwartierpiek — of brengt u boven de grens van uw aansluiting. De sturing moet met beide rekening houden.
Voorbeeld: een zonnige zondag in mei
De cijfers hieronder zijn afgerond en fictief. Ze tonen het mechanisme, geen voorspelling.
Een bedrijf heeft 500 kWp zonnepanelen en een injectieprijs gekoppeld aan de day-aheadmarkt. Op een zonnige zondag verbruikt de site zelf maar 50 kW. Vijf uur lang rond de middag bedraagt de prijs gemiddeld –50 €/MWh.
- Zonder actie: de site injecteert vijf uur lang ongeveer 350 kW, of 1,75 MWh. Aan –50 €/MWh betaalt het bedrijf zowat € 88 om die energie te injecteren.
- Met curtailment: de omvormers worden in die uren beperkt tot het eigen verbruik. De injectie daalt tot bijna nul, de kost ook. Het zelfverbruik blijft gelijk.
- Met een batterij van 200 kW / 400 kWh: de batterij vult zich eerst met 400 kWh zonne-overschot. ’s Avonds dekt ze het verbruik van de site wanneer de prijs bijvoorbeeld 150 €/MWh bedraagt. Zo koopt het bedrijf 0,4 MWh minder aan, goed voor ongeveer € 60 aan energie, plus de nettarieven op die stroom.
Op één dag lijken die bedragen klein. Over tientallen dagen met negatieve prijzen, en samen met peak shaving en zelfverbruik de rest van het jaar, tellen ze op. Of een batterij rendeert voor uw site, hangt af van uw volledige profiel. Onze gids over of een bedrijfsbatterij rendabel is gaat daar dieper op in.
Wat brengt de toekomst?
Het aantal negatieve uren steeg sterk van 2024 naar 2025. Meer zon, meer wind en een markt met kwartierprijzen wijzen op meer prijsschommelingen, niet minder. Tegelijk reageren steeds meer batterijen en flexibele verbruikers op die signalen, wat de uitschieters kan afvlakken. De veiligste veronderstelling voor een bedrijf is eenvoudig: prijzen blijven binnen één dag sterk bewegen, en flexibiliteit blijft waarde hebben.
Waar de schommelingen van dit jaar vandaan komen, ziet u op onze pagina over elektriciteitsprijzen in België.
Checklist
- Ga na of uw leverings- en injectiecontract de day-aheadprijs volgen en wat ze zeggen over negatieve prijzen.
- Bekijk hoeveel uw site injecteert op zonnige weekends en feestdagen.
- Zorg dat uw omvormers op afstand begrensd kunnen worden en dat iemand, of iets, dat ook doet.
- Maak een lijst van verbruikers die u naar de middag kunt verschuiven: laden, koelen, verwarmen, compressoren.
- Bewaak uw kwartierpiek, zodat goedkoop laden uw capaciteitstarief niet opdrijft.
- Overweegt u een batterij? Laat de opbrengst simuleren op uw echte verbruiks- en zonnedata.
Volgende stap
Negatieve prijzen zijn één stuk van het energieplaatje van uw site. Begin met de quick check om te zien welke hefbomen bij uw situatie passen. Hebt u zonnepanelen en injecteert u veel op zonnige weekends? Lees dan hoe PV-curtailment voorkomt dat u betaalt om te injecteren, en hoe een batterij die energie voor later bewaart. Projecten zoals Herentals en Zandhoven tonen hoe dat er op een echte site uitziet.
Bronnen
- CREG – Nota (Z)3151 over de opvallende evoluties op de Belgische groothandelsmarkten in 2025
- CREG – Nota (Z)3151, volledige tekst (pdf)
- NEMO Committee – Start van de kwartierprijzen in de day-aheadkoppeling (SDAC)
- Fluvius – Het capaciteitstarief op uw factuur
Bijgewerkt: 29 oktober 2026



