Energiewoordenlijst: 26 begrippen in gewone taal uitgelegd
Van capaciteitstarief tot vehicle-to-grid: de begrippen die u tegenkomt als u kijkt naar batterijen, laadpalen en energiemarkten in België, elk in enkele zinnen uitgelegd.

Kort gezegd
Kort samengevat
Deze woordenlijst legt 26 energiebegrippen uit die Belgische bedrijven tegenkomen op hun energiefactuur, in brieven van hun netbeheerder en in offertes voor batterijen en laadpalen. Elk begrip begint met een korte, heldere definitie en linkt naar verwante begrippen, gidsen en oplossingen.
- Netkosten: capaciteitstarief, peak shaving, aansluitvermogen
- Markten: day-ahead markt, onbalans, FCR, aFRR en mFRR
- Technologie en mobiliteit: batterij, EMS, OCPP, ISO 15118, vehicle-to-grid
Alle begrippen van A tot Z
- Aansluitvermogen
- Het aansluitvermogen is het maximale vermogen dat uw site tegelijk van het net kan afnemen of erop kan injecteren, bepaald door uw aansluiting en contract, meestal uitgedrukt in kVA.
- aFRR (automatic Frequency Restoration Reserve)
- aFRR (automatic Frequency Restoration Reserve) is een balanceringsreserve waarbij Elia om de paar seconden automatisch een setpoint stuurt om het evenwicht te herstellen, met volledige levering binnen 5 minuten.
- Aggregator
- Een aggregator bundelt de flexibiliteit van veel batterijen, laadpalen en flexibele verbruikers in één pool en verkoopt die op energie- en balanceringsmarkten, zoals aFRR van Elia.
- Batterijopslagsysteem (BESS)
- Een batterijopslagsysteem (BESS) is een batterij op bedrijfsschaal met omvormer en sturing, die stroom opslaat wanneer die goedkoop of overvloedig is en vrijgeeft wanneer u ze nodig hebt.
- Capaciteitstarief
- Het capaciteitstarief is het deel van uw nettarieven in Vlaanderen dat afhangt van uw hoogste kwartierpiek per maand, en niet alleen van het aantal kWh dat u verbruikt.
- Day-ahead-markt
- De day-ahead-markt is de dagelijkse veiling waarop elektriciteit voor elk kwartier van de volgende dag wordt verhandeld, en die de Belgische day-ahead-prijs bepaalt die dynamische contracten volgen.
- Dynamisch energiecontract
- Een dynamisch energiecontract is een elektriciteitscontract waarbij de energieprijs elk uur of elk kwartier verandert en de Belgische day-ahead-marktprijs volgt.
- Energiearbitrage
- Energiearbitrage is elektriciteit opslaan wanneer ze goedkoop is en ze gebruiken of verkopen wanneer ze duur is, meestal met een batterij, om te verdienen aan prijsverschillen.
- Energiebeheersysteem (EMS)
- Een energiebeheersysteem (EMS) is software die uw zonnepanelen, batterij, laadpalen en andere verbruikers samen meet en aanstuurt, om kosten te drukken en binnen uw netgrenzen te blijven.
- EPEX SPOT
- EPEX SPOT is de Europese stroombeurs waar elektriciteit voor België wordt verhandeld voor de volgende dag en voor dezelfde dag; de day-ahead-uitkomst is de Belgische referentieprijs.
- Evenwichtsverantwoordelijke (BRP)
- Een evenwichtsverantwoordelijke (BRP) is een bedrijf dat injectie en afname in zijn Belgische portefeuille elk kwartier in evenwicht moet houden en elke onbalans met Elia verrekent.
- FCR (Frequency Containment Reserve)
- FCR (Frequency Containment Reserve) is de snelste balanceringsreserve: batterijen en andere installaties passen hun vermogen binnen 30 seconden automatisch aan wanneer de netfrequentie van 50 Hz afwijkt.
- Injectie
- Injectie is de elektriciteit die uw site terug op het openbare net stuurt, meestal overtollige zonnestroom die u op dat moment niet zelf gebruikt.
- ISO 15118
- ISO 15118 is de internationale norm voor communicatie tussen een elektrische wagen en een laadpaal, voor Plug & Charge, slim laden en, in ISO 15118-20, bidirectioneel laden.
- kW en kWh
- Een kilowatt (kW) meet vermogen, hoeveel elektriciteit u op één moment gebruikt; een kilowattuur (kWh) meet energie, hoeveel u over een bepaalde tijd verbruikt.
- Load balancing
- Load balancing verdeelt het beschikbare vermogen automatisch over laadpalen en andere verbruikers, zodat wagens zo snel mogelijk laden zonder uw netaansluiting te overbelasten.
- mFRR (manual Frequency Restoration Reserve)
- mFRR (manual Frequency Restoration Reserve) is een balanceringsreserve die Elia op aanvraag activeert bij grotere of langere onbalans, met volledige levering binnen 12,5 minuten.
- Negatieve stroomprijzen
- Negatieve stroomprijzen ontstaan wanneer het aanbod de vraag zo ver overtreft dat verkopers betalen om stroom te leveren; in België vooral rond de middag op zonnige, rustige dagen.
- Netcongestie
- Netcongestie ontstaat wanneer een deel van het elektriciteitsnet tegen zijn grens zit, zodat de netbeheerder daar geen nieuwe gebruikers of extra vermogen kan aansluiten zonder beperkingen.
- OCPP (Open Charge Point Protocol)
- OCPP (Open Charge Point Protocol) is de open communicatiestandaard tussen een laadpaal en de software die hem beheert, voor laadsessies, facturatie en slim laden.
- Onbalans
- Onbalans is het verschil, per kwartier, tussen wat een marktpartij plande af te nemen van of te injecteren in het Belgische net en wat er echt gebeurde.
- Ondersteunende diensten
- Ondersteunende diensten zijn diensten die netbeheerder Elia aankoopt om het Belgische net stabiel te houden, zoals balanceringsreserves (FCR, aFRR, mFRR), spanningsregeling en black start.
- Peak shaving
- Peak shaving betekent dat u uw hoogste verbruiksmomenten afvlakt, met een batterij of slimmer laden, zodat u minder betaalt voor capaciteit en binnen uw netaansluiting blijft.
- PV-afregeling (curtailment)
- PV-afregeling betekent dat u de productie van uw zonnepanelen bewust verlaagt of pauzeert, bijvoorbeeld wanneer injecteren geld zou kosten of het net geen extra vermogen aankan.
- Vehicle-to-grid (V2G)
- Vehicle-to-grid (V2G) betekent dat de batterij van een elektrische wagen via een bidirectionele laadpaal stroom terugstuurt naar het net, zodat geparkeerde wagens vraag en aanbod helpen balanceren.
- Zelfverbruik
- Zelfverbruik is het deel van de stroom uit uw eigen zonnepanelen dat u meteen op uw site gebruikt, in plaats van het op het net te injecteren.
Twijfelt u nog wat voor uw site geldt?
Doe de quick check, of zie hoe deze begrippen in de praktijk werken in onze projecten, zoals de batterij in Harelbeke die geld verdient op de FCR- en aFRR-markten.