Onbalans

onbalansprijs · onbalanstarief · systeemonbalans · netonbalans · onbalansmarkt · imbalance · imbalance price · déséquilibre · prix de déséquilibre

Energiebegrippen

Onbalans is het verschil, per kwartier, tussen wat een marktpartij plande af te nemen van of te injecteren in het Belgische net en wat er echt gebeurde.

Wat het betekent

Het net moet elke seconde in evenwicht zijn: wat erin gaat, moet er ook uit. Elke evenwichtsverantwoordelijke (BRP) bezorgt Elia een planning per kwartier. Achteraf vergelijkt Elia die planning met de meetgegevens. Het verschil is de onbalans van die partij. Tel alle partijen op en u krijgt de systeemonbalans van België.

Vergelijk het met een reservatie in een restaurant: reserveert u voor vier en komt u met zes, dan moet de keuken improviseren, en dat kost extra.

Elia corrigeert de systeemonbalans in realtime met reserves zoals aFRR en mFRR. De kost van die balanceringsenergie bepaalt de onbalansprijs, die Elia per kwartier publiceert. Een partij waarvan de afwijking het systeem helpt, bijvoorbeeld door meer te verbruiken wanneer België te veel stroom heeft, kan aan die prijs vergoed worden.

Een voorbeeld

Voorbeeld (fictief): om 10:30 heeft België een tekort en springt de onbalansprijs naar €400/MWh. Een batterij die in dat kwartier ontlaadt, helpt het tekort dichten. Haar BRP krijgt de onbalansprijs voor de extra energie, en de eigenaar van de batterij krijgt een deel.

Waarom het belangrijk is voor uw bedrijf

Onbalanskosten zitten in uw elektriciteitsprijs, ook al ziet u ze nooit apart. Flexibele installaties zoals batterijen en elektrische wagenparken kunnen in realtime op de onbalansprijs reageren en er geld mee verdienen. Zo is onbalans een van de markten waarop een bedrijfsbatterij kan werken.

Hoe BeLoaded helpt

Via flexibiliteitsbeheer weegt BeLoaded de onbalansmarkt af tegen andere toepassingen van uw batterij. In Turnhout haalde een batterij die enkel op onbalans draaide te weinig op, dus stuurden we ze bij naar eigen verbruik en piekbeperking: zie de case.

Bronnen

  1. Elia – Imbalance prices (15 min)
  2. Elia – The role of the BRP

Bijgewerkt: 29 oktober 2026

Veelgestelde vragen

Hoe wordt de onbalansprijs in België bepaald?

Elia berekent de onbalansprijs per kwartier. Ze is gebaseerd op de prijs van de balanceringsenergie die Elia inzette om het evenwicht te herstellen, vooral aFRR en mFRR. Heeft België te weinig stroom, dan stijgt de prijs meestal. Is er een overschot, dan daalt ze, soms tot onder nul. Elia publiceert indicatieve prijzen per minuut en per kwartier en valideert ze achteraf.

Wie betaalt de onbalans?

De evenwichtsverantwoordelijke (BRP) van elke netaansluiting betaalt of ontvangt het onbalanstarief van Elia. Voor de meeste bedrijven is dat hun energieleverancier, die de verwachte kost in de contractprijs verwerkt. Grote industriële verbruikers kunnen hun eigen BRP zijn. Sommige leveringscontracten rekenen onbalanskosten of -opbrengsten rechtstreeks door aan de klant.

Niet zeker waar te beginnen?

Beantwoord vier vragen en krijg eerlijk advies voor uw site, ook als een batterij niet het antwoord is.